Không Khóc – Lydie Salvayre

“Nhưng rốt cuộc cô tự nhủ rằng cái chết của anh ấy có thể là cái chết mà anh đã lờ mờ mong muốn, là lời vĩnh biệt cao ngạo với một thế giới từ lâu đã không còn của mình, một thế giới mà anh đã điên tiết vứt bỏ vì suy cho cùng nó không giống anh tí nào, vì không chấp nhận cuộc sống như cô, chấp nhận cái xấu cái tốt của nó, chấp nhận cái thiện ác của nó, vì không thu xếp được với cuộc sống như cô và lấy làm vui với sự thu xếp ấy.

Nghĩ được thế, cô thấy cái chết của José ít phi lý hơn. Nó vẫn là không thể chấp nhận, vẫn là vô ích, nhưng ít phi ký hơn một chút. “

– Trích Không Khóc, Lydie Salvayre, Nguyễn Duy Bình dịch. 

 

Không Khóc của Lydie Salvayre như một bản giao hưởng của ngôn từ. Tác giả quả là một “nhà soạn nhạc” tài ba khi chỉ với 300 trang mà có thể viết nên một bản trường ca với “ngồn ngộn” thông tin và sự kiện lịch sử, được lồng vào câu chuyện đời với biết bao đau thương và mất mát, đắng cay và tủi nhục, nhưng không bi luỵ, mà vô cùng mạnh mẽ và vẫn rất trữ tình.

Điểm đặc sắc nhất trong Không Khóc là Lydie Salvayre đã viết nên những đoạn văn đầy tính nhạc, đó chính là việc sử dụng rất nhiều câu phức, câu ghép, với những điệp từ, điệp ngữ, cứ trùng trùng, điệp điệp trong từng câu, từng đoạn như những đợt sóng cuộn trào của ngôn từ.

Nhưng tài năng trong bút pháp của tác giả chính là kỹ thuật “phân bè” trong tác phẩm của mình, từng câu, từng đoạn, từng nhân vận, từng sự kiện, như được viết trên những khuông nhạc, với những nốt đen, nốt lặng, móc đơn, móc kép, khi lại 2/4, khi lại 4/4, khi thì mạnh mẽ, lúc lại trữ tình… Tất cả thật sự tạo nên một bản giao hưởng của ngôn từ, mà ở đó có thể người đọc không thể hiểu hết được, nhưng giai điệu của nó vẫn có sức lay động tâm hồn.

Nửa đầu cuốn sách tưởng là sẽ chỉ thấy hay, tuy nhiên sẽ không thích vì nội dung chính trị mình không có am hiểu, nhưng đọc nửa sau thì thấy quá hay quá thích, đặc biệt là chương cuối cùng, một màn “coda” tuyệt hảo, kết thúc cho một bản nhạc xuất sắc.

So sánh ví von vậy nhưng có khi mình cũng không hiểu chi về giao hưởng với trường ca đâu. Chỉ là cảm giác đọc Không Khóc đúng như là nghe nhạc giao hưởng, đôi khi không hiểu gì, nhưng mà vẫn thấy rất hay, rất cảm xúc.

Không Khóc - Lydie Salvayre 4

Đọc xong “Không Khóc” mà lại tự hỏi sao tác giả nữ mà viết hay thế. Đặc biệt là phong cách sử dụng điệp từ, điệp ngữ, mình đã từng mê mẩn cách viết này ở tác phẩm “Phật Ở Tầng Áp Mái” – cũng của một tác giả nữ. Và ở cả 2 tác phẩm này đều cho thấy sự tinh tế, sâu sắc khi khắc hoạ thân phận con người trôi dạt bởi những cơn bão của chiến tranh và sự hà khắc của chế độ xã hội.

Nếu Phật Ở Tầng Áp Mái của khiến tôi nhớ đến Koibito Yo của Mayumi Itsuwa.

Thì “Không Khóc” của Sylvie Salvayre khiến tôi nhớ đến bản giao hưởng Định Mệnh của Bethoven.

Cứ đọc mấy tác phẩm hay là lại ngậm ngùi nghĩ lại, Văn Học Việt Nam lâu rồi chẳng còn được đọc những tác phẩm có sức lay động như một bản giao hưởng, mà mới chỉ như một bản nhạc thị trường, trôi nổi rồi tan nhanh.

Comments

comments

Gió

bla bla

One thought on “Không Khóc – Lydie Salvayre

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *